تصمیم به شروع تراپی یک قدم بزرگ و شجاعانه برای تغییر است اما اگر مسیر روان درمانی آنطور که میخواستیم پیش نرفت چه میشود؟ گاهی این سوالات را در اول یا وسط مسیر درمان از خودمان میپرسیم «آیا این تراپی واقعا برای من مفید است؟ اگر احساس خوبی نداریم باید تراپیست خودم را عوض کنیم؟ چه زمانی باید درمانگر خود را عوض کنیم؟» این تصمیم میتواند بسیار سخت و اضطرابآور باشد. ممکن است احساس عذاب وجدان کنیم، نگران ناراحت کردن درمانگر خود باشیم، یا حتی فکر کنیم این کار یعنی شکست و موفق نشدن در روند درمان! اما حقیقت این است: تغییر تراپیست نه یک شکست، بلکه یک گام قدرتمند در جهت مراقبت از خود و احترام به فرآیند بهبودیتان است.
این مقاله از وبسایت بهترین روانکاو خانم در تهران به شما کمک میکند تا با شناسایی برخی نشانههای کلیدی، با اطمینان بیشتری تشخیص دهید که آیا چالشهای شما بخشی طبیعی از فرآیند سختِ درمان است، یا زنگ خطری است که میگوید وقت باید درمانگر خود را عوض کنید.
هشدارهای جدی برای تغییر تراپیست
در پاسخ به سوال چه زمانی باید درمانگر خود را عوض کنیم؟ برخی نشانههای جدی و به اصطلاح رد فلگ (پرچم قرمز) هستند که باید ابتدای کار بدانید. برخی رفتارها، خطوط قرمز حرفهای و اخلاقی رواندرمانی هستند. اگر با هر یک از موارد زیر مواجه شدید، بدون شک، باید به فکر تغییر درمانگر خود باشید. این موارد جای هیچگونه ترید و ملاحظهای ندارند.
نقض اصل محرمانگی
اگر متوجه شدید درمانگرتان اطلاعات شخصی و محرمانه شما را با دیگران (بدون رضایت کتبی شما و خارج از چارچوب استثنائات قانونی) در میان گذاشته است، این یک تخلف حرفهای بزرگ و دلیلی قطعی برای ترک فوری درمان است.
عبور از مرزحرفه ای روانشناسی
درمانگر شما یک متخصص سلامت روان است، نه دوست شما! هرگونه تلاشی برای عبور از این مرز، یک پرچم قرمز جدی است. این رفتارها شامل پیشنهاد دوستی در شبکههای اجتماعی، دعوت به مهمانی یا قرارهای شخصی، درخواست لطف یا کمک مالی و هرگونه رفتار یا پیشنهاد با ماهیت عاشقانه یا جنسی میشود.
قضاوت یا ایجاد تبعیض
اتاق درمان باید امنترین فضا برای شما باشد. اگر درمانگرتان به خاطر سبک زندگی، باورهای مذهبی، گرایش جنسی، هویت، نژاد یا هر بخش دیگری از وجودتان، شما را مورد قضاوت، تمسخر یا سرزنش قرار میدهد، آن فضا دیگر امن نیست و شما باید آن را ترک کنید.
عدم توجه و حواس پرتی
اگر درمانگر شما به طور مکرر در طول جلسات حواسپرت است، با تلفن همراه خود کار میکند، به شما گوش نمیدهد، یا جزئیات مهمی را که بارها مطرح کردهاید فراموش میکند، این نشاندهنده عدم احترام و عدم سرمایهگذاری او در فرآیند درمان شماست.
پس اگر برای شما سوال است که چه زمانی باید درمانگر خود را عوض کنیم؟ و این ۴ مورد را در درمانگر خود دیدهاید، سریعا جلسات خود را تمام کنید و به فکر تغییرتراپیست باشید.
علائم نیاز به تغییر تراپیست
اگر برای شما این پرسش ایجاد شده که چه زمانی باید درمانگر خود را عوض کنیم؟ این دسته از علائم را نیز چک کنید و بعد تصمیم بگیرید. این دسته از نشانهها به اندازه رد فلگها قطعی نیستند، اما به طور جدی نشان میدهند که احتمالا ارتباط و تناسب درستی بین شما و درمانگرتان وجود ندارد.
احساس عدم ارتباط و راحتی
رابطه درمانی مهمترین عامل برای رسیدن به نتیجه در جلسات شما و درمانگرتان است. اگر بعد از گذشت چند جلسه (مثلا ۳ تا ۴ جلسه)، هنوز احساس راحتی نمیکنید، نمیتوانید به درمانگر خود اعتماد کنید، یا حس میکنید او شما را درک نمیکند، این یک نشانه مهم است. شما باید احساس کنید که شنیده میشوید و در حضور درمانگرتان امنیت دارید.
احساس درجا زدن برای مدتی طولانی
البته که درمان یک مسیر خطی نیست و دورههایی از پیشرفت کند یا حتی درجا زدن، کاملا طبیعی است. اما اگر برای مدتی طولانی (مثلا چندین ماه) احساس میکنید هیچ بینش جدیدی به دست نیاوردهاید، هیچ تغییری در حال شما رخ نداده و جلسات کاملا تکراری شدهاند، شاید وقت آن است که تراپیست خود را تغییر دهید.
سبک درمانی او با شما سازگار نیست
رویکردهای درمانی مختلف، سبکهای متفاوتی دارند. شاید شما به دنبال راهکارهای عملی و ساختارمند مانند CBT هستید، اما درمانگرتان رویکردی بسیار باز و اکتشافی (مانند روانپویشی) دارد. یا برعکس. اگر احساس میکنید سبک درمانگر با شخصیت و نیاز شما همخوانی ندارد، این دلیل معتبری برای جستجوی تراپیست دیگر است.
احساس میکنید مدام در حال دفاع از خود هستید
یکی دیگر از مواردی که در چه زمانی باید درمانگر خود را عوض کنیم؟ باید بدانید این است که اگر حس میکنید درمانگرتان دائما حرفهای شما را اشتباه متوجه میشود یا شما مجبورید به طور مداوم از احساسات و تجربیات خود دفاع کنید، این فرسودگی عاطفی ایجاد میکند و مانع از پیشرفت درمان میشود.
تخصص درمانگر با نیاز اصلی شما همخوانی ندارد
شاید شما درمان را برای یک موضوع کلی شروع کردهاید، اما در میانه راه متوجه شدهاید که مشکل اصلی شما یک حوزه تخصصی مانند اختلال احتکار، تروما یا اعتیاد است. اگر درمانگر شما در آن زمینه تخصص کافی ندارد، تغییر دادن او و مراجعه به یک متخصص، حرفهایترین و مفیدترین کار است.
چطور درمانگر خود را عوض کنیم؟
حال که به پاسخ چه زمانی باید درمانگر خود را عوض کنیم؟ رسیدید و تصمیم خود را گرفتید، اگر به این نتیجه رسیدید که نیاز به تغییر تراپیست دارید، دو راه اصلی پیش روی شماست:
- در مورد آن صحبت کنید: اگر دلیل شما یکی از موارد سادهتر و غیرجدی است، بهترین کار این است که احساستان را با خود درمانگر در میان بگذارید. بیان اینکه «احساس میکنم مدتی است پیشرفتی نداریم» یا «با سبک درمانی شما کاملا احساس راحتی نمیکنم» میتواند خود یک تجربه درمانی قدرتمند باشد. یک درمانگر حرفهای از این بازخورد استقبال کرده و یا سعی در تنظیم رویکرد خود میکند یا شما را در پیدا کردن فردی مناسبتر یاری میدهد.
- بدون توضیح ترک کنید: اگر دلیل شما یکی از پرچمهای قرمز (رفتار غیراخلاقی یا همان رد فلگها) است، شما هیچ تعهدی برای توضیح دادن ندارید. امنیت و سلامت شما در اولویت است. به سادگی جلسه بعدی را لغو کنید و به دنبال فرد دیگری بگردید.
نتیجهگیری: چه زمانی باید درمانگر خود را عوض کنیم؟
اینکه چه زمانی باید درمانگر خود را عوض کنیم؟ به تجربه شما بستگی دارد. اگر ردفلگ یا هشدار جدی دیدید، بدون حرف و توضیح جلسات را قطع کنید. به طور کلی تغییر دادن درمانگر نشانه ضعف نیست؛ بلکه نشانه خودآگاهی، احترام به خود و تعهد شما به فرآیند بهبودیتان است. شما حق دارید با متخصصی کار کنید که به او اعتماد دارید، در حضورش احساس امنیت میکنید و باور دارید که میتواند شما را در مسیر رشد کمک کند. این مسیر شماست و شما حق دارید بهترین راهنما را برای خود انتخاب کنید.
