در حال حاضر فرهنگ مراجعه به روان درمانی یا همان جلسات تراپی جا افتاده است؛ اما برای کسی که اولین بار است که جلسه تراپی رزرو میکند، میتواند این سوالات مطرح شوند: «جلسه اول تراپی چگونه است؟ آيا برای اولین جلسه تراپی باید چیزی آماده کنم؟ در جلسه اول تراپی چی بگم؟» و هزاران سوال دیگر. این سوالات میتوانند به خاطر ترس از قضاوت شدن، ترس از مواجهه با احساسات سرکوبشده، ابهام در مورد مکالمه واقعی تراپیست و مراجعه کننده و حتی تابوهای فرهنگی باشند.
از سوی دیگر جلسه اول تراپی، بیش از آنکه یک قرار ملاقات ساده باشد، یک سرمایهگذاری ارزشمند برای «روان» شماست؛ پس طبیعتا مهم است که چه چیزهایی بگویید و چه آمادگیای برای آن داشته باشید. این مقاله از وبسایت روان درمانی دکتر طناز یوسفی، راهنمای جامع و کاملی است تا شما را با تمام نکات جلسه اول تراپی آشنا کند و به شما کمک کند تا با آگاهی، اطمینان و اضطراب کمتری این جلسه را بگذرانید.
چگونه برای جلسه اول تراپی آماده شویم؟
برای رفتن به جلسه اول تراپی باید بتوانید آمادگی ذهنی و عملی داشته باشید. این آمادگی به معنای تمرین کردن مکاملهها یا داشتن یک نقشه آماده نیست؛ بلکه ایجاد فضایی آرام و پذیرا در درون خودتان است.
مرحله اول: جمعآوری افکار و احساسات
قبل از جلسه، سعی کنید دقایقی را در سکوت با خودتان بگذرانید. یک قلم و کاغذ بردارید و بدون هیچ قضاوت و سرزنش و حس منفیای، به سوالات زیر پاسخ دهید:
- چه چیزی باعث شد جلسه تراپی رزرو کنم؟
- چه اتفاقات، احساسات یا افکاری باعث شد به فکر تراپی بیفتم؟
- در حال حاضر چه احساسی دارم؟
- آیا بیشتر اوقات مضطرب، غمگین، خشمگین یا سردرگم هستم؟
- این احساسات در کدام قسمت از بدنم خود را نشان میدهند؟
- چه الگوهای فکری تکراریای در ذهن من وجود دارد؟
- چه نگرانیهایی مدام در ذهنم تکرار میشوند؟
نوشتن این موارد به شما کمک میکند تا در جلسه اول، با وضوح بیشتری در مورد دنیای درونی خود صحبت کنید و از زمان محدود جلسه، بهترین استفاده را ببرید.
مرحله دوم: تعیین اهداف و انتظارات اولیه
از خود بپرسید: «از جلسه اول تراپی چه میخواهم؟» شاید به دنبال راهی برای مدیریت اضطراب خود هستید، شاید میخواهید روابط عاطفی خود را بهتر کنید یا شاید هدف بزرگتری مانند «شناخت بهتر خودم» را در ذهن دارید. لازم نیست این اهداف کاملاً دقیق و مشخص باشند؛ حتی یک تصویر مبهم از آنچه به دنبالش هستید، میتواند کمک کند. انتظارات واقعبینانه داشته باشید؛ روان درمانی تحلیلی یک فرآیند آرام و تدریجی است و قرار نیست در یک جلسه تمام مشکلات حل شوند!
جلسه اول تراپی چگونه است؟
جلسه اول تراپی مانند یک جلسه آشنایی دوطرفه است. در واقع فضایی برای اینکه شما با درمانگر و او با شما آشنا شود و هر دو تصمیم بگیرید که آیا میتوانید این مسیر را با هم ادامه دهید یا خیر.
استقبال و معرفی توسط درمانگر
معمولاً جلسه با معرفی درمانگر و توضیحات او در مورد تخصص، رویکرد درمانی و همچنین اصول مهمی مانند «اصل محرمانگی» آغاز میشود. درمانگر به شما اطمینان خواهد داد که تمام صحبتهای شما در آن اتاق، محرمانه باقی میماند (مگر در موارد استثنایی که خطر جدی برای خودتان یا دیگران وجود داشته باشد). این بخش، فرصتی عالی برای شماست تا هر سوالی در مورد فرآیند درمان دارید، بپرسید.
شما شروع به صحبت میکنید.
درمانگر با سوالاتی مانند «چه چیزی شما رو به اینجا آورده؟» یا «کمی در مورد خودتون بگید»، شما را به صحبت دعوت میکند. به یاد داشته باشید، هیچ فشاری برای تعریف کردن تمام جزئیات زندگیتان در همان جلسه اول وجود ندارد. با سرعتی که خودتان راحت هستید، پیش بروید. میتوانید از یادداشتهایی که از قبل آماده کردهاید، کمک بگیرید. هدف این است که درمانگر یک تصویر کلی از چالشها، نگرانیها و تاریخچه شما به دست آورد.
شکل گرفتن مکالمه اول
بعد از معرفیها، درمانگر ممکن است سوالاتی در مورد جنبههای مختلف زندگی شما بپرسد؛ از تاریخچه پزشکی و خانوادگی گرفته تا وضعیت شغلی، روابط اجتماعی و الگوهای خواب و تغذیه. این سوالات به او کمک میکند تا او الگوهای احتمالی را تشخیص دهد. شما نیز در این مرحله میتوانید سوالات خود را مطرح کنید مانند:
- تجربه شما در کار با مراجعانی با مشکلات مشابه من چگونه بوده است؟
- رویکرد درمانی شما چگونه میتواند به من کمک کند؟
- معمولاً چند جلسه برای دیدن نتایج اولیه لازم است؟
آیا حرف های جلسه اول تراپی محرمانه می ماند؟
بله، اصل محرمانگی یکی از بنیادیترین اصول اخلاقی در روانشناسی است. درمانگر شما از نظر قانونی و حرفهای موظف است تمام اطلاعات شما را محرمانه نگه دارد. تنها استثنا در شرایطی است که خطر آسیب جدی به خودتان یا فرد دیگری وجود داشته باشد که در این صورت نیز درمانگر طبق پروتکلهای مشخصی عمل خواهد کرد.
چگونه در جلسه اول تراپی صحبت کنیم؟
اینکه شما بتوانید در جلسه اول تراپی به آسانی صحبت کنید یک موضوع دوطرفه است. همانطور که درمانگر وظایفی بر عهده دارد، شما نیز با ایفای نقشی فعال، میتوانید مکالمه پربار و خوبی تجربه کنید. در این بخش ۲ مورد اصلی را به شما یادآوری میکنیم تا با حفظ آنها بتوانید صحبت خوبی با تراپیست خود داشته باشید.
- صادق باشید.
شاید سختترین و در عین حال مهمترین بخش کار شما، «صادق بودن» باشد. به یاد داشته باشید که درمانگر آنجاست تا به شما کمک کند، نه اینکه شما را قضاوت کند. هرچه با افکار، احساسات و تجربیات خود، حتی آنهایی که از نظرتان «شرمآور» یا «غیرمنطقی» هستند، صادقتر باشید، درمانگر ابزارهای بهتری برای کمک به شما خواهد داشت.
- کنجکاو باشید.
با ذهنی باز و کنجکاو وارد جلسات شوید. تراپی فضایی برای کشف، یادگیری و به چالش کشیدن الگوهای فکری قدیمی است. آماده باشید که از زوایای جدیدی به مسائل نگاه کنید و راهحلهای متفاوتی را امتحان کنید. از سوال پرسیدن نترسید و در فرآیند درمان، یک مشارکتکننده فعال باشید.
اگر در جلسه اول تراپی با تراپیست احساس راحتی نکنم چه؟
این یک نگرانی کاملاً طبیعی و مهم است. اگر با درمانگر خود احساس راحتی نمیکنید، در وهله اول بهتر است این موضوع را با خود او در میان بگذارید. گاهی این گفتگو میتواند به حل مسئله کمک کند. اما اگر همچنان احساس خوبی نداشتید، شما کاملاً حق دارید که درمانگر خود را تغییر دهید.
بعد از جلسه اول تراپی چکار کنیم؟
پایان جلسه اول، به معنای پایان درمان نیست، بلکه آغاز یک مسیر جدید است. بهتر است بعد از جلسه اول تراپی ۲ کار مهم انجام دهید:
- اول حسابی درباره جلسه تراپی خود فکر کنید: بعد از جلسه، زمانی را به خود اختصاص دهید و به احساسات و افکارتان توجه کنید. از خودتان بپرسید: «در طول جلسه چه احساسی داشتم؟ آیا احساس شنیده شدن و درک شدن کردم؟ آیا با درمانگر خود احساس راحتی و امنیت کردم؟ آیا به ادامه این مسیر امیدوار هستم؟» پاسخ به این سوالات به شما کمک میکند تا تصمیم بگیرید که آیا این رابطه درمانی برای شما مناسب است یا خیر. اگر احساس خوبی نداشتید، به خودتان حق بدهید که به دنبال درمانگر دیگری بگردید.
- برای ادامه مسیر درمان خود برنامهریزی کنید: اگر تصمیم به ادامه دادید، با هماهنگی درمانگر، جلسات بعدی را تنظیم کنید. به یاد داشته باشید که نظم و تداوم در برگزاری جلسات، یکی از کلیدهای موفقیت در درمان است.
آیا جلسه اول تراپی آنلاین و حضوری متفاوت است؟
خیر جلسات چه آنلاین باشند و چه حضوری از یک ساختار واحد پیروی میکنند. فقط در جلسات آنلاین از فضای امن و راحت برای خودتان مطمئن شوید تا در حین جلسه دچار استرس نشوید.
نتیجهگیری: جلسه اول تراپی بدون استرس و نگرانی
تصمیم برای شروع تراپی و حضور در جلسه اول، یکی از شجاعانهترین و ارزشمندترین کارهایی است که میتوانید برای سلامت روان و کیفیت زندگی خود انجام دهید. این جلسه، بیش از یک قرار ملاقات، نشان میدهد شما برای آرامش، رشد و بهبودی خود ارزش قائل هستید. این قدم، آغاز سفری است که شاید همیشه آسان نباشد، اما بدون شک، یکی از متحولکنندهترین تجربیات زندگی شما خواهد بود. به خودتان این فرصت را بدهید، سکوت را بشکنید و بدانید که در این مسیر، یک راهنمای متخصص و دلسوز در کنار شماست.
